Każdej kobiecie zatrudnionej lub prowadzącej firmę przysługuje zasiłek macierzyński, a od zeszłego roku również urlop rodzicielski. Aby przybliżyć ten interesujący wszystkie mamy temat postaram się krótko objaśnić , jak można skorzystać z każdego z tych urlopów, kiedy i gdzie składamy wniosek.

Wymiar podstawowego urlopu macierzyńskiego uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie i wynosi następująco:

-20 tygodni przy jednym dziecku, 31 przy dwójce dzieci, 33 tygodnie przy trójce dzieci, 35 tygodni przy czwórce dzieci oraz 37 tygodni przy piątce i większej liczbie dzieci.  

Urlop macierzyński możemy wykorzystać już na 6 tygodni przed planowaną datą porodu, jeśli nie korzystamy w tym czasie z zasiłku chorobowego.
Zaraz po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego mamy prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze częściowo uzależnionym od liczby dzieci, a mianowicie przy jednym dziecku przysługuje nam 6 tygodni a przy dwójce i większej liczbie dzieci 8 tygodni.  Dodatkowy urlop macierzyński na naszą prośbę możemy wykorzystać w dwóch częściach następujących bezpośrednio po sobie.

Po urlopach macierzyńskich możemy skorzystać z urlopu rodzicielskiego w wymiarze  26 tygodni bez względu na liczbę urodzonych dzieci.  Urlop ten możemy podzielić maksymalnie na 3 części, przy czym żadna z tych części nie może być krótsza niż 8 tygodni.

Co musimy zrobić aby z tych urlopów skorzystać?
Podstawowy urlop macierzyński po prostu nam przysługuje i aby go wykorzystać wystarczy złożyć u pracodawcy oryginał aktu urodzenia dziecka, w przypadku mam prowadzących działalność gospodarczą niezbędny jest jeszcze wniosek z wykazaniem obliczonego terminu 20 tygodni oraz wypełniony druk ZUS Z-3b.

O dodatkowe urlopy należy już wnioskować, pamiętając że musimy złożyć ten wniosek nie później niż 14 dni przed ich rozpoczęciem. Ważnym jest aby we wniosku podać dokładne daty wykorzystania poszczególnych urlopów.
We wniosku o urlop rodzicielski wskazujemy dzień zakończenia  dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub jeśli wniosek dotyczy kolejnej części tego urlopu,  dzień zakończenia poprzedniej części.  Załączyć również musimy oświadczenie o tym czy ojciec dziecka będzie korzystał z urlopu rodzicielskiego, jeśli tak to w jakim okresie.  Nadmienić należy, że w przypadku korzystania z urlopu rodzicielskiego również przez ojca dziecka, okresy te sumuje się i łącznie nie mogą one przekroczyć 26 tygodni.

I myślę, że to co interesuje nas najbardziej, to w jakiej wysokości otrzymamy zasiłek zarówno macierzyński jak i rodzicielski.
W tym przypadku ustawodawca daje nam wybór:
–  podstawowa wysokość wypłat zasiłków wynosi po 100% podstawy naliczanej z ostatnich 12 miesięcy za okres urlopu macierzyńskiego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Za okres urlopu rodzicielskiego wysokości zasiłku wynosić będzie 60% tej samej podstawy.
– jeśli jednak w ciągu 14 dni od daty porodu złożymy wniosek zarówno o urlop macierzyński, dodatkowy urlop macierzyński jak i urlop rodzicielski w pełnym wymiarze, możemy określić wysokość wypłat tych zasiłków na poziomie 80% podstawy przez cały okres, tj. od dnia porodu do dnia zakończenia urlopu rodzicielskiego.

Pamiętajmy o tym, ani urlop macierzyński ani urlop rodzicielski nie zależy od dobrej woli pracodawcy. Jeśli złożymy odpowiednie wnioski w terminie nie późniejszym niż 14 dni przed zamiarem korzystania zarówno z dodatkowego urlopu macierzyńskiego jak i urlopu rodzicielskiego, pracodawca ma obowiązek nam go udzielić. O porodzie mamy obowiązek poinformować pracodawcę w ciągu 14 dni.

mgr Dorota Skoczylas
Biuro Rachunkowe „MARDO” S.C.
Gdańsk