Sprawdź, czy komunikacja Twojego dziecka rozwija się prawidłowo.

Kiedy iść do logopedy? Z pewnością nie tylko wtedy, gdy dziecko nie potrafi wymówić najtrudniejszych głosek języka polskiego. Logopeda zajmuje się bowiem nie tylko usuwaniem wad wymowy. Pomaga także niwelować bariery w komunikacji językowej wpływające bezpośrednio na rozwój intelektualny, emocjonalny i społeczny dziecka. Logopeda analizuje mowę rozumianą jako przekazywanie i odbieranie informacji, czyli porozumiewanie się.

Kiedy zatem udać się do logopedy? Sytuacje, które powinny zaniepokoić rodzica i skłonić do wizyty u specjalisty zajmującego się komunikacją.

Dziecko:

  • nie reaguje na swoje imię,
  • nie głuży i nie gaworzy,
  • nie nawiązuje kontaktu wzrokowego,
  • nie naśladuje gestów, np: „pa, pa”,
  • przejawia zachowania stereotypowe, np: układa zabawki w jednym rzędzie,
  • nie wykazuje chęci komunikowania się z otoczeniem,
  • nie mówi lub przejawia regres mowy, tzn: pewne słowa/ umiejętności językowe pojawiły się, a następnie przestały być stosowane przez dziecko,
  • oddycha przez usta,
  • śpi z otwartą buzią/ chrapie, nie radzi sobie z połykaniem (śliny bądź pokarmów),
  • w wieku 12 miesięcy nie mówi prostych słów (w konstrukcji: spółgłoska-samogłoska-spółgłoska-samogłoska), np: mama, tata, baba,
  • w wieku 2 lat nie łączy dwóch wyrazów (rzeczownika i czasownika) w zdanie prymarne (proste), np: mama je, pies pije,
  • w wieku 3 lat nie buduje zdań złożonych z 3,4 elementów,
  • w wieku 3 lat i więcej mówi niewyraźnie, tak że jest słabo rozumiane przez dorosłych.

Nieprawidłowości związane z rozwojem mowy mogą pojawić się również podczas późniejszych etapów rozwojowych. Niepokojące powinny być substytucje (tzn. zamiany) głosek lub nieprawidłowa ich realizacja. W zależności od wieku dziecka powinniśmy oczekiwać od niego innych, coraz bardziej złożonych umiejętności językowych:

4 rok życia (dziecko ma 3 lata 0 miesięcy- 3 lata 11 miesięcy). Wizytę u logopedy zaleca się gdy dziecko:

  • nie wymawia głosek [l], [t], [d], [n] lub realizuje je nieprawidłowo, np: międzyzębowo,
  • zamienia głoski: [l] na [j], [w] na [f], [k] na [t], [g] na [d], [d] na [t].

5 rok życia (dziecko ma 4 lata 0 miesięcy- 4 lata 11 miesięcy). Wizytę u logopedy zaleca się gdy dziecko:

  • realizuje głoski szeregu syczącego: [s], [z], [c], [dz] międzyzębowo,
  • zamienia głoski szeregu syczącego: [s], [z], [c], [dz] na głoski szeregu ciszącego: [ś], [ź], [ć], [dź].

6 rok życia (dziecko ma 5 lat 0 miesięcy- 5 lat 11 miesięcy). Wizytę u logopedy zaleca się gdy dziecko:

  • zamienia głoski szeregu szumiącego: [sz], [rz], [cz], [dż] na głoski szeregu syczącego: [s], [z], [c], [dz] bądź szeregu ciszącego: [ś], [ź], [ć] [dź],
  • zamienia głoskę [r] na [l] bądź realizuje ją nieprawidłowo.

Obserwując dzieci począwszy od momentu urodzenia aż do wieku przedszkolnego zauważymy, że ich mowa rozwija się według pewnych prawidłowości. Dzieci przechodzą przez kolejne etapy rozwoju mowy (okres melodii, wyrazu, zdania, swoistej mowy dziecięcej) by zakończyć go w wieku 6-7 lat. Wszelkie niepokojące objawy powinny być konsultowane z logopedą, ponieważ im szybciej dziecko zostanie objęte specjalistyczną opieką, tym łatwiej i szybciej wyrówna problemy komunikacyjne.